घटक ३ : जलव्यवस्थापन
प्रकरण १ : महाराष्ट्र जलस्थिती आणि जल आव्हाने
उपक्रमाचे नाव :
तुमच्या परिसरात निर्माण झालेल्या जलसंकटावर मात करण्यासाठी केलेल्या एका अभिनव उपाययोजनेचा शोध घेऊन त्याची परिणामकारकता अभ्यासा.
उपक्रमाचा उद्देश/महत्त्व :
उत्तर : महाराष्ट्र राज्य हे उष्णकटिबंधीय हवामान प्रदेशात आहे. महाराष्ट्रात सर्वाधिक ८५ टक्के पाऊस मोसमी वाऱ्यापासून जून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मिळतो. त्यामुळे नियोजनाच्या दृष्टीने त्यांचा एकत्रित हिशोब होणे आवश्यक असते. जलसंकटावर मात करण्यासाठी स्थानिक पातळीवर अभिनव तंत्रज्ञान व उपाययोजनांचा अभ्यास करणे गरजेचे आहे.
उपक्रमासाठी नियोजित कालावधी :
उत्तर : हा उपक्रम पूर्ण करण्यासाठी १५ दिवसांचा कालावधी लागतो.
साहित्य व उपकरणे :
उत्तर : १) पेन
२) पेन्सिल
३) मोबाईल
४) पुस्तक
५) नोंदवही
६) संदर्भ ग्रंथ इत्यादी.
२) पेन्सिल
३) मोबाईल
४) पुस्तक
५) नोंदवही
६) संदर्भ ग्रंथ इत्यादी.
उपक्रमाची कार्यपद्धती : परिसरात राबवलेल्या उपाययोजनेची उद्दिष्टे, अंमलबजावणी व परिणामकारकता/उपयोग याची सविस्तर माहिती :
१) उपाय योजनेची उद्दिष्ट्ये :
उत्तर : जलसंकटावर मात करण्यासाठी इच्छाशक्तीच्या जोरावर असाध्य ही साध्य करता येते.
१) पाणी टंचाईचा शोध घेणे.
२) पाण्याच्या सध्याच्या उपलब्धतेचा आढावा घेणे.
३) पाणी टंचाई समस्या दूर करण्यासाठी उपाययोजना आखणे.
४) जनतेपर्यंत योग्य रित्या सविस्तर माहिती पोहोचवणे.
५) भविष्यात तसेच येणाऱ्या काळात लोकांना पाणी मिळावे व त्याचे महत्त्व समजावे.
१) पाणी टंचाईचा शोध घेणे.
२) पाण्याच्या सध्याच्या उपलब्धतेचा आढावा घेणे.
३) पाणी टंचाई समस्या दूर करण्यासाठी उपाययोजना आखणे.
४) जनतेपर्यंत योग्य रित्या सविस्तर माहिती पोहोचवणे.
५) भविष्यात तसेच येणाऱ्या काळात लोकांना पाणी मिळावे व त्याचे महत्त्व समजावे.
अंमलबजावणी :
उत्तर : दिनांक २६ जानेवारी रोजी घेण्यात आलेल्या ग्रामसभेमध्ये गावाशेजारून वाहत असलेली नदी कायम दुष्काळी स्थितीत जात असल्याने त्यावर मात करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.